Priamos nieuwsbrief December '25

Priamos platform voor (anonieme) spermadonoren

Editie 4, december 2025

Op koers richting 2026

Beste Willem,

Donorconceptie blijft een actueel topic. Eerder deze maand kwam het schokkende nieuws naar buiten dat anonieme donor ‘Kjeld/7069’ zijn donorkinderen via de European Sperm Bank een ernstige genmutatie heeft doorgegeven. Inmiddels zijn er al kinderen aan kanker gestorven. Schokkende berichten.

Het rechtvaardigt des te meer het bestaan en het werk van platform Priamos. Als belangenbehartiger, ‘verbinder’ van bondgenoten en voorlichter bewegen de vrijwilligers zich binnen het domein van Kunstmatige Inseminatie met Donorzaad (KID) en geven wij gevraagd en ongevraagd onze mening en advies. In het najaar kwamen we een hele dag bijeen om kern, kwaliteit en koers nauwkeuriger te bepalen. Meer hierover en andere gebeurtenissen in deze vierde Nieuwsbrief. Op deze plaats wenst het team van Priamos iedereen gezellige, veilige feestdagen en een gelukkig nieuwjaar.

Inhoud

  • Doorgroeimeeting Priamos
  • Jaarlijks overleg CDKB
  • Voortgang spermabank Rijnstate
  • Fiom lanceert campagne Ongehoord
  • Gunstige erfrechtbelasting donorkinderen
  • Succesvolle 2e ontmoetingsdag
  • Priamos ondersteunt Fiom
  • Manifest stichting Donorkind
  • Donor Kjeld; waarschuwing heden voor toekomst
  • Steun 10-delige serie ‘Kwak Kwaakt’
  • Mythe ontkracht – Rekenkundige uitleg

Priamos groeit door

Na twee jaar ontwikkelen vanuit de oorsprong kwamen de acht vrijwilligers van het eerste uur op zaterdag 11 oktober samen in Amersfoort. Het doel was om de contouren van Priamos te bespreken en te bestendigen. Met behulp van een proces-tool dat ‘Facilitatie’ heet, werkten de kerngroepleden diverse aandachtsgebieden uit. Op die manier ontstond na bijna zes uur brainstormen een kleurrijk overzicht op de zogeheten ‘sticky wall’.

Er is meer duidelijkheid gekomen over de doelen/taken waar we wel en juist niet mee aan de slag gaan, de taakverdeling is preciezer en er is afgesproken hoe we sneller en slagvaardiger op de actualiteit reageren. Zie ook de impressie van Priamosser Frank.

[LEES VERSLAG]

Jaarlijks overleg CDKB

Het afgelopen half jaar zaten we weer met verschillende organisaties om de tafel. Zo hadden we op 2 oktober ons jaarlijks overleg met het College Donorgegevens Kunstmatige Bevruchting (CDKB, voorheen SDKB). We wisselden onder meer reacties uit van alle betrokkenen bij de overschrijdingen door de klinieken. Van beide kanten stelden we vragen over voortgang van zaken die actueel zijn.
We spraken over de wetswijziging van april dit jaar. Die had namelijk de nodige gevolgen. Bijvoorbeeld voor donoren van voor 2004 die aanvankelijk B(ekend) hadden gedoneerd en later bij de wetswijziging voor A(noniem) kozen. Voor hen is het moeilijker geworden om alsnog anoniem te blijven. Priamos vindt dit een goede ontwikkeling.

Ook is er gesproken met een onderzoeker bij het ministerie van VWS, die onderzoekt wat de impact is van het gebruik van internationale spermabanken. Het nieuws over de overschrijdingen van april kreeg in juni een vervolg met een documentaire bij Nieuwsuur waarin – namens Priamos – donor Nico zijn verhaal doet.

[KIJK TERUG]

Voortgang spermabank Rijnstate; januari rapport Kremer

De verwachting is dat volgende maand het ‘Rapport Kremer’ verschijnt. Professor dr. Jan Kremer (Radboudumc) heeft eerder dit jaar van Rijnstate opdracht gekregen om een advies te schrijven hoe het Arnhemse ziekenhuis verder moet met de spermabank. Rijnstate beheert een van de grootste spermabanken in Nederland.
Donor Peter is namens Priamos bevraagd door de commissie Kremer. In oktober organiseerde Priamos een koffiemoment voor Rijnstate-donoren waarbij ervaringen werden uitgewisseld.

Kremers advies is gevraagd naar aanleiding van de blijvende stroom aan negatieve berichten. Denk hierbij aan overschrijdingen van het aantal kinderen per donor, gebruik van het eigen zaad door een van de artsen en de verwisseling van donorzaad met zaad dat voor de eigen vrouw was afgeleverd. De documentairereeks “Sporen van een spermabank” (NPO Start), waaraan ook Priamos medewerking verleende, zette de misstanden vol in het spotlicht.

[UITLEG ONDERZOEK]

Fiom lanceert campagne Ongehoord

Vandaag lanceerde Fiom (landelijk expertisecentrum op het gebied van ongewenste zwangerschap, verwantschapsvragen, donorconceptie en adoptie) de nieuwe publiekscampagne “Ongehoord”.
Hiermee wil het de gesprekken over bovenstaande onderwerpen makkelijker maken. Zowel voor betrokkenen zelf, maar niet minder voor familieleden, vrienden, collega’s en zeker ook professionals als huisartsen, maatschappelijk werkers, GGD-medewerkers, coaches en beleidsmakers. Met als doel dat iedereen zich gehoord voelt. Dat er ruimte is voor openheid, begrip en steun, juist bij onderwerpen die spannend of kwetsbaar zijn.

[MEER INFO]

Gunstige erfrechtbelasting donorkinderen

Biologische kinderen krijgen (voorlopig) dezelfde belastingvrijstelling als juridische kinderen bij een erfenis van de biologische vader. Tot nog toe is het in Nederland zo geregeld dat alleen wettige kinderen automatisch erfgenaam worden bij het overlijden van de ouder.

In juridische termen wordt gesproken over ‘familierechtelijke betrekkingen’. Stel dat een vader overlijdt, dan gaat de erfenis over naar partner en/of kinderen. Heeft hij die niet dan komen ouders, broers en zussen in aanmerking. Wenst hij toch iets na te laten aan een donorkind, dan zou hij een testament moeten (laten) maken

[LEES VERDER]

Succesvolle tweede ontmoetingsdag

Priamos’ tweede ontmoetingsdag voor donoren was dit jaar in een gepast sfeervol etablissement naast het station van Den Dolder. Op zaterdagmiddag 10 mei verzamelden zich een kleine twintig donoren om elkaar informeel te ontmoeten en elkaars standpunten te horen over actuele zaken.
Het thema van deze middag was Rechten en plichten van zaaddonoren. Na het plenaire gedeelte voor de pauze verdiepten de heren het thema in een viertal groepjes.

[LEES VERSLAG]

Priamos ondersteunt Fiom

Al een aantal maanden ondersteunen een viertal zaaddonoren namens Priamos expertisecentrum Fiom bij het contact en (hulp)vragen van donoren. Het is een spontaan samenwerkingsverband om de wachtlijsten te verkorten. Onze vrijwilligers krijgen hiervoor een vergoeding.

De werkgroep bestaat uit Jim van Beusekom (triage), Ad Dekkers (analyse en contact met Fiom), Ferry van Elven en Martin Schuurman. Donor Ad schreef een toelichting.

[ZIE TOELICHTING]

Manifest stichting Donorkind

Begin november ontmoette een delegatie van Stichting Donorkind dan eindelijk na vele jaren rechtstreeks en officieel een bewindspersoon van het ministerie van VWS. Demissionair staatssecretaris Judith Tielen toonde zich in een prettig gesprek begripvol voor de wensen van donorkinderen. De stichting gaat ervan uit dat zij samen met de betreffende ambtenaren mogen kijken hoe de omstandigheden voor donorkinderen verbeterd kunnen worden.

Om beslagen ten ijs te komen stelde de stichting een manifest met vijf wensen op. Hoewel de doelstellingen en grote lijnen helder zijn, is het manifest nog in ontwikkeling. Stichting Donorkind ziet graag dat het onderdeel wordt van een nieuw ‘Actieplan Donorkind’ dat in 2017 geïnitieerd werd door minister Edith Schippers van VWS.

[MANIFEST DONORKIND]

Donor 7069 Kjeld; waarschuwing in heden voor toekomst

Ook deze decembermaand ontkwam niet aan een nieuw hoofdstuk in het boek van ‘Schandalen bij donorconceptie’. Het was eigenlijk een kwestie van wachten op een misstand als gevolg van het gebruik van bewuste massadonoren van de European Sperm Bank. Nieuwsuur bracht hierover op 10 december een onthullende reportage. Het inspireerde donor Michiel tot een overpeinzing.

[LEES HIER]

Steun 10-delige serie ‘Kwak Kwaakt

Eefje en Ester maken al vijf jaar donorkindpodcast ‘De Kwak Kwaakt’. Wat begon als een pittige podcast over donorconceptie vanuit het perspectief van volwassen donorkinderen, heeft zich ontwikkeld tot een podium voor iedereen die door donorconceptie geraakt wordt.

De podcast-hosts willen in 2026 een podcastserie met ouders produceren. In deze serie gaan ze in gesprek met ouders uit verschillende decennia en reflecteren ze met hen op de keuzes die zij maakten. Het is de bedoeling een document te maken dat voor wensouders van nu als naslagwerk kan dienen.
Om deze serie te maken hebben ze zo’n 18.000 euro nodig om een tiendelige serie te maken. We maken in deze ‘Geef’-maand een uitzondering voor Ester en Eefje om een donatie te vragen. Doe dit door je bijdrage over te maken aan Stichting Donorkind op rekeningnummer NL 54 INGB 0001489647 met de omschrijving 'Serie Kwak Kwaakt'. Omdat Stichting Donorkind een ANBI is, kun je je gift aftrekken van de inkomstenbelasting.

[PODCAST KWAK KWAAKT]

Mythe ontkracht – Rekenkundige uitleg

Telkens als er het afgelopen decennium een KID-exces in de openbaarheid kwam – of het nu een fertiliteitsarts dan wel kliniek betrof – was men sneller met het benoemen van (drog)redenen dan met zelfreflectie en boetedoening.

Eén van de laatste misstanden was de bewuste overschrijding van het aantal donorkinderen per donor. Zowel de staatssecretaris als Medisch Centrum Kinderwens gebruikten daarvoor (onder andere) het argument dat gezinnen (nog meer) kinderen van dezelfde donor wensten. Priamosser Bert is helemaal thuis in statistiek en berekent voor wiskundige fijnproevers de onjuistheid van dit schijnargument.

[BEKIJK ZIJN ONDERBOUWING]

Colofon

© Platform Priamos 2025.

Dit platform verenigt (anonieme) spermadonoren in Nederland om informatie, gevoelens en handelingsperspectief te delen. Als zaaddonoren beogen we bereikbaar en aanspreekbaar te zijn om elkaar en andere betrokkenen bij Kunstmatige Inseminatie met Donorzaad (KID) met raad en daad te ondersteunen. Daarnaast treden we, waar we dit nodig achten, vanuit ons perspectief als belangenbehartiger naar voren.

De nieuwsbrief verschijnt minimaal twee keer per jaar en informeert betrokkenen, relaties en belangstellenden over de activiteiten, betrokkenheid en visie van het platform.

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag, in welke vorm of op welke wijze dan ook, worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Priamos.